الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

372

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

مىپردازد كه در سوره بقره نيز به آن اشاره شده است ، مىفرمايد : « آنها را ( با هديه مناسبى ) بهره مند سازيد » ( * ( فَمَتِّعُوهُنَّ ) * ) . بدون شك پرداختن هديه مناسب به زن در جايى واجب است كه مهرى براى او تعيين نشده باشد ، همانگونه كه در آيه 236 سوره بقره آمده است « لا جُناحَ عَلَيْكُمْ إِنْ طَلَّقْتُمُ النِّساءَ ما لَمْ تَمَسُّوهُنَّ أَوْ تَفْرِضُوا لَهُنَّ فَرِيضَةً وَمَتِّعُوهُنَّ : « گناهى بر شما نيست اگر زنان را قبل از آميزش يا تعيين مهر ( به عللى ) طلاق دهيد ، ولى در اين موقع آنها را ( با هديه اى مناسب ) بهره مند سازيد » . بنا بر اين آيه مورد بحث گرچه مطلق است و مواردى را كه مهر تعيين شده يا نشده هر دو را شامل مىشود ، ولى بقرينه آيه سوره بقره آيه مورد بحث را محدود به موردى مىكنيم كه مهرى تعيين نشده باشد ، زيرا در صورت تعيين مهر و عدم دخول پرداختن نصف مهر واجب است ( همانگونه كه در آيه 237 سوره بقره آمده ) . اين احتمال را نيز بعضى از مفسران و فقها داده‌اند كه حكم « پرداختن هديه اى مناسب » در آيه مورد بحث عام است ، حتى مواردى را كه مهر در آن تعيين شده شامل مىشود ، منتهى در اين موارد جنبه استحبابى دارد ، و در مواردى كه مهر تعيين نشده جنبه وجوبى . در بعضى از آيات و روايات نيز اشاره اى به اين معنى ديده مىشود ( 1 ) . در اينكه مقدار اين « هديه » چه اندازه بايد باشد ؟ قرآن مجيد در سوره

--> ( 1 ) مانند آيه 241 سوره بقره ، و روايات متعددى در اين زمينه كه در باب 50 از ابواب مهور از كتاب نكاح وسائل الشيعه ( جلد 15 صفحه 59 ) آمده است ، از جمله در روايتى از على ( ع ) مىخوانيم لكل مطلقه متعة الا المختلعة : « براى هر زن مطلقه اى هديه مناسبى بايد باشد جز زنى كه با طلاق خلع و پرداختى مهريه خود يا چيز ديگرى به همسر خود موافقت او را به طلاق جلب مىكند . »